ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ. ΛΙΤΑΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΩΜΙΑ



Η Αυτοκράτειρα Πουλχερία, πιστή σε υπόσχεση παρθενίας έως τέλους της ζωής της παρόλο τον γάμο της με τον Μαρκιανό, ανέλαβε να προωθήσει την τιμή της Θεοτόκου, ταυτίζοντας, κατά κάποιον τρόπο, τον εαυτό της με την Παρθένο-Βασίλισσα των ουρανών. Επί των ημερών της χτίζονται πάρα πολλοί ναοί, μεταξύ των οποίων και στο Θεομητορικό μνήμα της Γεθσημανή (450-457). Έχει υποστηριχθεί ότι τότε να ξεκίνησε να εορτάζεται η Κοίμηση στις 15 Αυγούστου.

Ο Νικηφόρος Κάλλιστος (14ος αιώνας) αναφέρει στην ιστορία του ότι η εορτή της Κοιμήσεως καθιερώθηκε να εορτάζεται στην Μονή των Βλαχερνών της Κωνσταντινούπολης από τον Αυτοκράτορα Μαυρίκιο στα τέλη του 6ου αιώνα. Εκεί φυλάσσονταν τα ενδύματα της Θεοτόκου, εσθήτα και μαφόριο.

Η εορτή έγινε γνωστή σε όλη την Αυτοκρατορία με τη δημοσίευση λίγα χρόνια αργότερα ενός λόγου του Ιωάννη, Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, ο οποίος Ιωάννης έφερε τη γιορτή στην πόλη του, στην Μεγάλη Εκκλησία της Θεοτόκου, την Αχειροποίητο. Ο λόγος του αναφέρει την τότε διαμάχη των δύο Εκκλησιών, Ρώμης και Κωνσταντινούπολης σχετικά με τον όρο «Οικουμενικός» που είχε αποδοθεί στον πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης. Ίσως γι’ αυτό στην υμνολογία της Κοιμήσεως αναφέρεται ξεχωριστά ο Απόστολος Πέτρος, ως «τιμιωτάτη κορυφαία τῶν θεολόγων ἀκρότης», μιας και η Αρχιεπισκοπή Θεσσαλονίκης άνηκε τότε στην Ρώμη.

Ο ιστορικός Θεοφάνης (8ος-9ος αιώνας) αναφέρει ότι ο Μαυρίκιος καθιέρωσε μια μεγάλη Λιτανεία από της Αγία Σοφία έως τις Βλαχέρνες, για την εορτή της Κοίμησης, μιμούμενη προφανώς παρόμοια λιτανεία που γίνεται έως σήμερα στα Ιεροσόλυμα από το Ναό της Αναστάσεως έως τη Γεθσημανή. Επίσης καθιέρωσε να ψάλλονται και Εγκώμια της Κοίμησης της Θεοτόκου. Η Μονή των Βλαχερνών δηλαδή λειτουργούσε σαν την «Γεθσημανή» της Βασιλεύουσας, όπως η Αχειροποίητος για την Θεσσαλονίκη και η Santa Maria Maggiore για την Ρώμη.

(Στην φωτογραφία κάλυμμα Ευαγγελίου του Όθωνα του Γ΄ με βυζαντινό ελεφαντοστέϊνο εικονίδιο της Κοίμησης και πολύτιμους λίθους. 10ος αιώνας. Μόναχο.)

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΟΡΦΕΑΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟΣ / ORPHEUS AND CHRIST

Εικόνα
Στον αρχαίο ελληνικό μύθο ο Ορφέας, γιος του θεού Απόλλωνα (ή κατά άλλους του Θράκα βασιλιά Αίαγρου), φτάνει μέχρι τον Κάτω Κόσμο – Άδη ζητώντας να σώσει την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Ένα πολύ συνηθισμένο επεισόδιο από τον μύθο του θρυλικού μουσικού είναι η σκηνή που με την λύρα του μαγεύει τα ζώα γύρω του. Αυτή η σκηνή απεικονίστηκε πολύ στα μωσαϊκά πατώματα που κοσμούσαν τις Ελληνικές και Ρωμαϊκές βίλλες. Ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία για τους χριστιανούς να υιοθετήσουν την απεικόνιση. Ο Χριστός, Υιός του παμβασιλέως Θεού, σαν άλλος Ορφέας κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο – Άδη για να σώσει και ζωοποιήσει την αγαπημένη του Ψυχή, την ανθρώπινη ψυχή. Από την υπέροχη μουσική του Ορφέα μαγεύονται τα ζώα γύρω του, όπως οι χριστιανοί θεωρούσαν ότι μαγεύονταν οι έχοντες ζωώδη βίο από τα υπέροχα λόγια του χριστιανικού κηρύγματος. Δίπλα στην Ορφική σκηνή, συνήθως εικονίζονταν και σκηνές κυνηγιού ( venatio ). Και αυτές οι σκηνές απέκτησαν χριστιανικό χαρακτήρα αφού πάμπολλοι χριστιανοί καταδικάστηκαν ...
Διαβάστε περισσότερα

THE “PANAGIARIA” AND THE SEALS OF THE MOTHER OF GOD / ΤΑ «ΠΑΝΑΓΙΑΡΙΑ» ΚΑΙ ΟΙ ΣΦΡΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εικόνα
The Monastery of Patmos houses two 15th-century ecclesiastical vessels called “Panagiarion”. These are two carved, gilded and painted hollow parts, joined by a clasp and closed to hold a piece of bread, with the triangular seal of the Mother of God. This seal shows a triangle, flanked by a schematic spear and a sponge, while inside it are inscribed two Greek letters of the name of the Mother of God, Mi below and Theta above ( ΜΘ -Meter Theou-Mother of God). The combination of names and monogram-seals was a favorite habit of the Byzantines. The vessel is carried on festive days after the Liturgy to the Monastery Dining Hall in procession, where a special Service is held after the meal, the “Exaltation of the Virgin Mary”. Unfortunately, this service has not been studied satisfactorily to elucidate its roots and its usefulness. Therefore, its vessels, which are kept in Museums and Monasteries, still remain unexplored. This is a Monastic Service, which, however, in the Slavic countrie...
Διαβάστε περισσότερα

FREE MEDICAL CARE / ΔΩΡΕΑΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ

Εικόνα
  On Mount Nerezi near Skopje, Alexios of the great aristocratic family of the Angels built a church and monastery in honor of Saint Panteleimon. In 1066 the frescoes were finished and the Monastery began to function. On the central shrine of the marble Iconostasis, an elegant Komnenian Saint Panteleimon was painted with lush, tufted hair and refined facial features. The Roman paenula that covers his shoulders is king-like, purple in color with gold edges. His tunic has gold cuffs and a gold royal “maniakin” around his neck. The open box with the medical preparations that he holds in his left hand is also gilded, while with his right he points towards it, as if saying: "come to me and be healed for free." The widespread use of the veneration of the money-free physician saint in antiquity also shows how financially inaccessible medical assistance would have been. + E . G . ------------------------------------------------------------- Στο Όρος Νέρεζι δίπλα στα Σκόπια, ο Α...
Διαβάστε περισσότερα