ΠΟΣΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΦΑΝΟΥΡΟΠΙΤΑ;



Ένα αγαπημένο γλύκισμα των προγόνων μας ήταν η «μελιτούσσα» ή «μελιτούττα» (Αττικιστί) μια μελοζυμωμένη πίτα με σουσάμι και ξηρά φρούτα που, εκτός από τα γεύματα σαν επιδόρπιο, χρησιμοποιούνταν και σε νεκρόδειπνα, τις λεγόμενες «μακαρίες» και προσφέρονταν στους χθόνιους θεούς για την καταπράυνση του Κέρβερου, όταν κατέβαινε η ψυχή του νεκρού στον Άδη.

Στην μελιτούσσα δεν χρησιμοποιούνται αυγά, γάλα ή βούτυρο, μόνο «γήινα» υλικά, κρασί, λάδι, σουσάμι κλπ, δηλαδή τα δώρα της θεάς Δήμητρας, θεάς του Κάτω Κόσμου. Η σύνδεση αυτής της αρχαιότατης πίτας-γλυκού ψωμιού των ίδιων υλικών ανά τους αιώνες με τους νεκρούς, μας βοηθάει να κατανοήσουμε και την λαϊκή σύνδεσή της με στους μέσους χριστιανικούς χρόνους με την «νεκρή μητέρα του αγίου Φανουρίου».

Τελευταία διακρίνεται ένα φαινόμενο «εξορθολογισμού» της Ορθόδοξης λατρείας ή καλύτερα θα το ονομάσω προσπάθεια ξεκαθαρίσματος από «ειδωλολατρικές» και ίσως «κερδοφόρες για τους παπάδες» συνήθειες, που «τα κάνουν όλα για τα λεφτά».

Θεωρώ πως είναι άκρως απαραίτητο να διατηρηθεί η αρχαιότατη αυτή παράδοση που μας συνδέει με τις απαρχές του Γένους μας σε αυτόν τον τόπο. Η Ορθόδοξη λατρεία στην Ελλάδα διασώζει σε άπειρα σημεία ακέραιη την αρχαιοελληνική λατρεία. Είναι πραγματικά μεγάλη πρόκληση για τους αρχαιολόγους να ασχοληθούν σοβαρά και να ανακαλύψουν σπουδαία πράγματα.

Συμβουλή προς φίλους ιερείς: ΜΗΝ επιτρέπετε να καταργηθεί οτιδήποτε που δεν έχει ψάξει κανείς τις ρίζες του.

(Η Ηλέκτρα και ο Ορέστης φέρνουν προσφορές, στάμνα με οίνο και δίσκο (μάλλον με μελιτούσσες) στον τάφο του πατέρα τους, Αγαμέμνονα. Από πάνω τους οι αρχαίες Ερινύες σαν χριστιανικοί άγγελοι. Ερυθρόμορφος αμφορέας HR 29 από την Ποσειδωνία της Κάτω Ιταλίας, ζωγράφος «της Γενεύης», 350 π. Χ, Μουσείο Ιστορίας και Τέχνης, Γενεύη).

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΟΡΦΕΑΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟΣ / ORPHEUS AND CHRIST

Εικόνα
Στον αρχαίο ελληνικό μύθο ο Ορφέας, γιος του θεού Απόλλωνα (ή κατά άλλους του Θράκα βασιλιά Αίαγρου), φτάνει μέχρι τον Κάτω Κόσμο – Άδη ζητώντας να σώσει την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Ένα πολύ συνηθισμένο επεισόδιο από τον μύθο του θρυλικού μουσικού είναι η σκηνή που με την λύρα του μαγεύει τα ζώα γύρω του. Αυτή η σκηνή απεικονίστηκε πολύ στα μωσαϊκά πατώματα που κοσμούσαν τις Ελληνικές και Ρωμαϊκές βίλλες. Ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία για τους χριστιανούς να υιοθετήσουν την απεικόνιση. Ο Χριστός, Υιός του παμβασιλέως Θεού, σαν άλλος Ορφέας κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο – Άδη για να σώσει και ζωοποιήσει την αγαπημένη του Ψυχή, την ανθρώπινη ψυχή. Από την υπέροχη μουσική του Ορφέα μαγεύονται τα ζώα γύρω του, όπως οι χριστιανοί θεωρούσαν ότι μαγεύονταν οι έχοντες ζωώδη βίο από τα υπέροχα λόγια του χριστιανικού κηρύγματος. Δίπλα στην Ορφική σκηνή, συνήθως εικονίζονταν και σκηνές κυνηγιού ( venatio ). Και αυτές οι σκηνές απέκτησαν χριστιανικό χαρακτήρα αφού πάμπολλοι χριστιανοί καταδικάστηκαν ...
Διαβάστε περισσότερα

THE “PANAGIARIA” AND THE SEALS OF THE MOTHER OF GOD / ΤΑ «ΠΑΝΑΓΙΑΡΙΑ» ΚΑΙ ΟΙ ΣΦΡΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εικόνα
The Monastery of Patmos houses two 15th-century ecclesiastical vessels called “Panagiarion”. These are two carved, gilded and painted hollow parts, joined by a clasp and closed to hold a piece of bread, with the triangular seal of the Mother of God. This seal shows a triangle, flanked by a schematic spear and a sponge, while inside it are inscribed two Greek letters of the name of the Mother of God, Mi below and Theta above ( ΜΘ -Meter Theou-Mother of God). The combination of names and monogram-seals was a favorite habit of the Byzantines. The vessel is carried on festive days after the Liturgy to the Monastery Dining Hall in procession, where a special Service is held after the meal, the “Exaltation of the Virgin Mary”. Unfortunately, this service has not been studied satisfactorily to elucidate its roots and its usefulness. Therefore, its vessels, which are kept in Museums and Monasteries, still remain unexplored. This is a Monastic Service, which, however, in the Slavic countrie...
Διαβάστε περισσότερα

FREE MEDICAL CARE / ΔΩΡΕΑΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ

Εικόνα
  On Mount Nerezi near Skopje, Alexios of the great aristocratic family of the Angels built a church and monastery in honor of Saint Panteleimon. In 1066 the frescoes were finished and the Monastery began to function. On the central shrine of the marble Iconostasis, an elegant Komnenian Saint Panteleimon was painted with lush, tufted hair and refined facial features. The Roman paenula that covers his shoulders is king-like, purple in color with gold edges. His tunic has gold cuffs and a gold royal “maniakin” around his neck. The open box with the medical preparations that he holds in his left hand is also gilded, while with his right he points towards it, as if saying: "come to me and be healed for free." The widespread use of the veneration of the money-free physician saint in antiquity also shows how financially inaccessible medical assistance would have been. + E . G . ------------------------------------------------------------- Στο Όρος Νέρεζι δίπλα στα Σκόπια, ο Α...
Διαβάστε περισσότερα