Ο ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ
Η εορτή των Αρχαγγέλων στις 8 Νοεμβρίου
φαίνεται πως ξεκίνησε ως εορτή μόνον του Μιχαήλ, όπως συμπεραίνει κανείς από τα
κείμενα της Εκκλησιαστικής Ακολουθίας της ημέρας. Η παλαιότερη γνωστή εκκλησία του
Αρχαγγέλου Μιχαήλ βρισκόταν στο παραθαλάσσιο χωριό Σωσθένειο (σήμερα İstinye),
περίπου στα μισά της θαλάσσιας διαδρομής από την Κωνσταντινούπολη προς τον
Εύξεινο Πόντο, στηνδεξιά (Ευρωπαϊκή) όχθη του Βοσπόρου.
«Φεύγοντας από την Κύζικο οι Αργοναύτες
προχώρησαν στον Βόσπορο, όπου τους επιτέθηκε ένας ιθαγενής οπλαρχηγός που
ονομαζόταν Άμυκος. Όντες σε μεγάλο φόβο, επιζητούσαν καταφύγιο σε έναν
προστατευμένο και κατάφυτο κόλπο και τότε είδαν ένα όραμα με μια ουράνια
θεότητα με τη μορφή ανθρώπου που είχε φτερά σαν αετός. Η οπτασία τους προμήνυσε
την νίκη επί του Άμυκου. Σε ένδειξη ευγνωμοσύνης, έχτισαν ένα ναό στο σημείο
που είχαν δει την οπτασία. Έστησαν ένα άγαλμα του φτερωτού θεού και ονόμασαν το
μέρος «Σωσθένιον» επειδή είχαν σώθηκε εκεί. Όταν ο Κωνσταντίνος ήρθε στο
Βυζάντιο, επισκέφτηκε το σημείο και εντυπωσιάστηκε από την παράξενη όψη του
αγάλματος. Αυτό, είπε, είναι άγγελος με σχήμα μοναχού, σύμφωνα με τη
χριστιανική θρησκεία. Ήθελε να μάθει το όνομα του αγγέλου, το οποίο τελικά του
αποκαλύφθηκε σε όνειρο. Σηκώθηκε το επόμενο πρωί, έστησε ένα ιερό στραμμένο
προς την ανατολή και αφιέρωσε το μέρος στον άγιο αρχάγγελο Μιχαήλ» (διήγηση του
ιστορικού Μαλάλα, 6ος αιώνας). Τα εγκαίνια έγιναν στις 8 Νοεμβρίου και εορτάζονται
έως σήμερα. Ο Ναός έμεινε γνωστός ως «Μιχαήλιον».
Γιατί άραγε του έμοιασε το άγαλμα
του φτερωτού θεού σαν μοναχός; ο αρχαιολόγος Cyril Mango θεωρεί ότι επρόκειτο για άγαλμα του
φτερωτού θεού Άττη με το φρυγικό σκούφο, που μοιάζει με μοναχικό κάλυμμα.
Αρχαιότατος Ναός του Μιχαήλ
υπήρχε και σε μια περιοχή πλησιέστερα στην Κωνσταντινούπολη, την λεγόμενη του
Ανάπλου (σήμερα Arnavutköy). Ίσως η διήγηση περί της Κωνσταντίνειας κτίσης να
δημιουργήθηκε για να προβληθεί το προσκύνημα του Σωσθενείου έναντι του Ανάπλου.
Φωτογραφίες
Α: Ο αρχάγγελος Μιχαήλ χωρίς
φωτοστέφανο από ελεφαντοστέινο φύλλο διπτύχου (μέσα 6ου αιώνα)
Β: Αγαλματίδιο του φτερωτού Άττη.
Μουσείο Λούβρου.
+Ε. Γ.
---------------------------------------------------------------------------------
ARCHANGEL MICHAEL AND THE ARGONAUTES
The feast of the Archangels on November 8 seems
to have begun as a feast only of Michael, as can be deduced from the texts of
the Ecclesiastical Messa of the day. The oldest known church of the Archangel
Michael was located in the seaside village of Sostheneio (now İstinye), about
halfway by sea from Istanbul to the Black Sea, on the right (European) shore of
the Bosphorus.
"Leaving Kyzikos, the Argonauts proceeded
to the Bosphorus, where they were attacked by a native chief named Amykos.
Being in great fear, they sought refuge in a sheltered and verdant bay and then
saw a vision of a celestial deity in the form of a man with eagle wings. Their
vision foretold the victory over Amykos. As a gratitude, they built a temple
where they had seen the vision. They erected a statue of the winged god and
named the place "Sosthenion" because they had been saved there. When
Constantine came to Byzantium, he visited the site and was impressed by the
strange appearance of the statue. This, he said, is an angel in the shape of a
monk, according to the Christian religion. He wanted to know the name of the
angel, which was finally revealed to him in a dream. He got up the next
morning, erected a sanctuary facing east and dedicated the place to the holy
archangel Michael "(narration of the historian Malalas, 6th century). The
inauguration took place on November 8 and is celebrated to this day. The Temple
became known as "Michaelion".
Why did the statue of the winged god look like
a monk to him? Archaeologist Cyril Mango believes that it was a statue of the winged
god Attis with the Phrygian hat, which looks like a monastic cover.
An ancient church of Michael also existed in an
area closer to Constantinople, called Anaplus (today Arnavutköy). Perhaps the
story about Constantine was created to promote the pilgrimage of Sosthenes against
to the Anaplus.
Photos
A: Archangel Michael (without a halo) on an
ivory diptych (mid 6th century)
B: Statuette of the winged Attis. Louvre
Museum.
+E. G.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου