ΤΑ ΔΙΑΚΟΝΙΚΑ ΑΜΦΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ


 


Ο πρώτος μάρτυρας για την χριστιανική πίστη του θεωρείται ο πρώτος από τους επτά διάκονους, ο Στέφανος. Στις εικόνες του συνήθως φοράει διακονικά άμφια των κατοπινών αιώνων, μιας και δεν έχουμε καμμία μαρτυρία για το αν υπήρχε κάποιου είδους ξεχωριστή αμφίεση για τους κληρικούς των αποστολικών χρόνων. Η διακονική αμφίεση είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Σε αντίθεση με την ιερατική και αρχιερατική αμφίεση που άργησαν πολλούς αιώνες, η διακονική στα μέσα του 4ου αιώνα έχει ήδη διαμορφωθεί: στιχάριο καλύπτει το σώμα και οράριο φοριέται στον αριστερό ώμο. Το λευκό (λινό συνήθως) στιχάριο απαντάται για πρώτη φορά στην απολογία του Επισκόπου της Αλεξάνδρειας, Αθανάσιου (+373). Το οράριο αναφέρεται στους κανόνες που εξέδωσε η Σύνοδος της Λαοδίκειας την ίδια περίοδο (343-381). Πολλές φορές στις εικόνες του ο Στέφανος συγκρατεί με το αριστερό χέρι ξύλινη πυξίδα ή ομοίωμα ναού, που χρησίμευε ως λιβανοθήκη. Την πυξίδα δεν την κρατά με γυμνό χέρι, αλλά συνήθως το καλύπτει με πολύτιμο χρυσοκέντητο ύφασμα, ίσως επηρεασμένος από τον τρόπο που συγκρατείται το Ευαγγέλιο στην περίοδο της Αυτοκρατορίας, ποτέ με γυμνό χέρι. Τέλος, σπανιότερα απαντώνται τα επιμάνικα στα χέρια, τα οποία εμφανίζονται στον κλήρο μετά τον 10ο αιώνα, κατ’ επίδραση μάλλον της στρατιωτικής ενδυμασίας.

Φωτο: Άγιος Στέφανος ως διάκονος, Μονή Σινά, αρχές του13ου αιώνα.

+Ε.Γ.

 

THE DEACONIC CLOTHES OF STEPHEN

The first witness for his Christian faith is considered to be the first of the seven deacons, Stephen. In his icons he usually wears deaconic vestments of later centuries, since we have no evidence as to whether there was any special attire for the clergy of the apostolic times. The deacon dress is very interesting. In contrast to the priest and bishop attire that were not shaped for many centuries, the deaconic vestments had already been formed in the middle of the 4th century: a tunica covers the body and a handkerchief is worn on the left shoulder. The white (usually linen) “sticharion” is found for the first time in the apology of the Bishop of Alexandria, Athanasius (+373). The “orarion” refers to the rules issued by the Laodicean Synod during the same period (343-381). Many times in his icons, Stephen holds with his left hand a wooden pyxis or a model of a temple, which served as an incense keeper. He does not hold the pyxis with his bare hand, but usually covers it with a precious gold-embroidered cloth, perhaps influenced by the way the Gospel was held during the Empire, never with bare hands. Finally, the “epimanikia” on the hands are less common, which appear in the clergy after the 10th century, probably from the military clothing.

Pic: St. Stephen dressed as deacon, Sinai Monastery, beginning of 13th c.

+E.G.

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΟΡΦΕΑΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟΣ / ORPHEUS AND CHRIST

Εικόνα
Στον αρχαίο ελληνικό μύθο ο Ορφέας, γιος του θεού Απόλλωνα (ή κατά άλλους του Θράκα βασιλιά Αίαγρου), φτάνει μέχρι τον Κάτω Κόσμο – Άδη ζητώντας να σώσει την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Ένα πολύ συνηθισμένο επεισόδιο από τον μύθο του θρυλικού μουσικού είναι η σκηνή που με την λύρα του μαγεύει τα ζώα γύρω του. Αυτή η σκηνή απεικονίστηκε πολύ στα μωσαϊκά πατώματα που κοσμούσαν τις Ελληνικές και Ρωμαϊκές βίλλες. Ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία για τους χριστιανούς να υιοθετήσουν την απεικόνιση. Ο Χριστός, Υιός του παμβασιλέως Θεού, σαν άλλος Ορφέας κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο – Άδη για να σώσει και ζωοποιήσει την αγαπημένη του Ψυχή, την ανθρώπινη ψυχή. Από την υπέροχη μουσική του Ορφέα μαγεύονται τα ζώα γύρω του, όπως οι χριστιανοί θεωρούσαν ότι μαγεύονταν οι έχοντες ζωώδη βίο από τα υπέροχα λόγια του χριστιανικού κηρύγματος. Δίπλα στην Ορφική σκηνή, συνήθως εικονίζονταν και σκηνές κυνηγιού ( venatio ). Και αυτές οι σκηνές απέκτησαν χριστιανικό χαρακτήρα αφού πάμπολλοι χριστιανοί καταδικάστηκαν ...
Διαβάστε περισσότερα

THE “PANAGIARIA” AND THE SEALS OF THE MOTHER OF GOD / ΤΑ «ΠΑΝΑΓΙΑΡΙΑ» ΚΑΙ ΟΙ ΣΦΡΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εικόνα
The Monastery of Patmos houses two 15th-century ecclesiastical vessels called “Panagiarion”. These are two carved, gilded and painted hollow parts, joined by a clasp and closed to hold a piece of bread, with the triangular seal of the Mother of God. This seal shows a triangle, flanked by a schematic spear and a sponge, while inside it are inscribed two Greek letters of the name of the Mother of God, Mi below and Theta above ( ΜΘ -Meter Theou-Mother of God). The combination of names and monogram-seals was a favorite habit of the Byzantines. The vessel is carried on festive days after the Liturgy to the Monastery Dining Hall in procession, where a special Service is held after the meal, the “Exaltation of the Virgin Mary”. Unfortunately, this service has not been studied satisfactorily to elucidate its roots and its usefulness. Therefore, its vessels, which are kept in Museums and Monasteries, still remain unexplored. This is a Monastic Service, which, however, in the Slavic countrie...
Διαβάστε περισσότερα

FREE MEDICAL CARE / ΔΩΡΕΑΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ

Εικόνα
  On Mount Nerezi near Skopje, Alexios of the great aristocratic family of the Angels built a church and monastery in honor of Saint Panteleimon. In 1066 the frescoes were finished and the Monastery began to function. On the central shrine of the marble Iconostasis, an elegant Komnenian Saint Panteleimon was painted with lush, tufted hair and refined facial features. The Roman paenula that covers his shoulders is king-like, purple in color with gold edges. His tunic has gold cuffs and a gold royal “maniakin” around his neck. The open box with the medical preparations that he holds in his left hand is also gilded, while with his right he points towards it, as if saying: "come to me and be healed for free." The widespread use of the veneration of the money-free physician saint in antiquity also shows how financially inaccessible medical assistance would have been. + E . G . ------------------------------------------------------------- Στο Όρος Νέρεζι δίπλα στα Σκόπια, ο Α...
Διαβάστε περισσότερα