ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΕΣ
Κατά την βασιλεία του νεαρού Αυτοκράτορα
Μάρκου Αυρήλιου Σεβήρου Αλέξανδρου, στις 12 Ιανουαρίου του 225 (ή 230)
αποκεφαλίζεται μετά από πολλά μαρτύρια η Τατιανή, διακόνισσα της Εκκλησίας της Ρώμης.
Η πρώτη αναφορά σε γυναίκες-κληρικούς, γνωστές ως «διακόνισσες», γίνεται στην
επιστολή του Παύλου προς τους Ρωμαίους, που τους συστήνει την Φοίβη, διάκονο της
Εκκλησίας των Κεγχρεών, ίσως κομίστρια της επιστολής.
«Σας συνιστώ την Φοίβη, την εν
Χριστώ αδελφή μας, που είναι διακόνισσα στην Εκκλησίαν των Κεγχρεών, και σας
παρακαλώ να την δεχθείτε όπως θέλει ο Κύριος και όπως αξίζει να υποδέχεται
κανείς τους Χριστιανούς. Να της συμπαρασταθείτε και να την βοηθήσετε σε ό,τι της χρειασθεί. Γιατί και αυτή έγινε προστάτις πολλών Χριστιανών και εμού του
ιδίου» (Ρωμ.16,1).
Φαίνεται ότι η Φοίβη ήταν
δυναμική γυναίκα, ταξίδευε μόνη της από την Κόρινθο στη Ρώμη και είχε σημαντικό
ρόλο στην αρχαία Εκκλησία. Σε κατοπινές πηγές οι διακόνισσες φαίνεται να βοηθούν
στην κατήχηση και βάπτιση των ενήλικων γυναικών, στην εξυπηρέτηση των λεχώνων,
των αρρώστων στα σπίτια, των φυλακισμένων και στην μεταφορά θείας Μετάληψης σε αυτούς
που δεν μπορούσαν να έλθουν στην Σύναξη των Χριστιανών.
Σίγουρα στα χρόνια της Τατιανής
(3ος αιώνας) δεν υπήρχε κάποιο ιδιαίτερο ένδυμα που να ξεχωρίζει τις
διακόνισσες από τις άλλες χριστιανές. Από πολύ νωρίς όμως καθιερώθηκε το ειδικό
πέπλο για τις «κανονικές», δηλαδή τις μοναχές-αφιερωμένες παρθένες. Υποθέτει
κανείς ότι ίσως να υιοθέτησαν και οι διακόνισσες κάποιο είδος ξεχωριστού καλύμματος
της κεφαλής. Αργότερα γίνεται λόγος και για χρήση οραρίου, όπως στους άνδρες
διακόνους. Διακόνισσες υπήρχαν για πολλούς αιώνες στην Ανατολή, ενώ στη Δύση
γρήγορα εξέλιπαν. Όταν καθιερώθηκε παντού ο νηπιοβαπτισμός, χάθηκε η τάξη των διακονισσών.
Μετά τον 11ο αιώνα δεν αναφέρονται πια στις πηγές.
Το Ορθόδοξο Πατριαρχείο της Αλεξάνδρειας
το 2017 επανέφερε το θεσμό για να καλύψει τις ανάγκες της Αφρικανικής Ηπείρου
με την χειροτονία 5 γυναικών από τον Πατριάρχη Θεόδωρο.
+Ε. Γ.
-------------------------------------------------------------------------------------
DEACONESSES
During the reign of the young Emperor Marcus
Aurelius Severus Alexander, on January 12, 225 (or 230), after a martyrdom,
Tatiana, deaconess of the Church of Rome, was beheaded. The first reference to
women clergy, known as “deaconesses”, is made in Paul’s letter to the Romans,
who introduce them Phoebe, deaconess of the Church of the Cechreae (port of
Corinth), perhaps the bearer of the letter.
“I commend to you our sister Phoebe, a deacon
of the church in Cenchreae. I ask you to receive her in the Lord in a way
worthy of his people and to give her any help she may need from you, for she
has been the benefactor of many people, including me.”(Rom. 16: 1).
Phoebe seems to have been a dynamic woman,
traveling alone from Corinth to Rome and playing an important role in the
ancient Church. In later sources the deaconesses seem to assist in the catechumens
and baptism of adult women, in the service of midwives, the sick at home, the
prisoners, and in the tranfer of the Holy Communion to those who could not come
to the Christian Assembly.
Certainly, in the years of Tatiana (3rd
century) there was no special garment that distinguished the deaconesses from
the others. From a very early age, however, the special veil was introduced for
the “canonicae”, ie the nuns-dedicated virgins. One can assumes that the deaconesses
may have adopted some kind of separate head covering. Later there is talk of
using an “orarium”, as in male deacons. Deaconesses were for many centuries in
the East, while in the West they quickly disappeared. When infant baptism was
introduced everywhere, the order of deaconesses was lost. After the 11th
century they are no longer mentioned in the sources.
The Orthodox Patriarchate of Alexandria in 2017
restored the ministry with the ordination of 5 women by Patriarch Theodore, to
meet the needs of the African continent.
+E. G.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου