Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ
Φαίνεται ότι ο μητροπολίτης Ευχαΐτων Ιωάννης (Μαυρόπους στο
επίθετο, λόγιος του 11ου αιώνα) είναι ο εμπνευστής της κοινής σε μία
μέρα εορτής των τριών Ιεραρχών, Βασιλείου Καισαρείας, Γρηγορίου και Ιωάννου
Κων/λεως. Η καθιέρωση στις 30 Ιανουαρίου πιθανόν να έγινε μετά τον θάνατό του,
ίσως από τον Αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό, ίσως από τους σπουδαίους μαθητές του
Ιωάννη, Μιχαήλ Ψελλό και Ιωάννη Ξιφιλίνο. Στον πανηγυρικό λόγο του, ο Ιωάννης
δείχνει να επιτίθεται σε κάποιον μη κατονομαζόμενο εχθρό του, ο οποίος προτιμά
τα Ομηρικά έργα από τα έργα των τριών Ιεραρχών. Κάποιοι ερευνητές θεωρούν πως
το ενδιαφέρον του Ιωάννη για τους αγίους υποκρύπτει μια ταύτιση του εαυτού του
και των μαθητών του, ως σοφοί σύμβουλοι του Αυτοκράτορα που κατόπιν έχασαν την
εύνοιά τους, με τους αρκετά ομοιοπαθείς αρχαίους τρεις Ιεράρχες.
Ο Ιωάννης απομακρύνθηκε από βασιλικός σύμβουλος με το να
χειροτονηθεί Μητροπολίτης στα μακρινά Ευχάιτα του Πόντου. Στην ακολουθία των
αγίων εκφράζει συχνά την πίκρα του για την αποπομπή αλλά και το γήρας του με τις
ασθένειές του: «Άκουσε τα λόγια της ψυχής μου που ταράσσεται άσχημα…», «εμένα
που με κρατά η αρρώστια σώσε με…», «με ριπίζουν τα πάθη, οι λογισμοί και οι
τρυκιμίες του βίου…».
(Στην φωτογραφία ίσως η παλαιότερη σωζώμενη απεικόνιση των
τριών αγίων στο Ψαλτήρι του Θεοδώρου, 11ος αιώνας, σήμερα στην
Βρετανική Βιβλιοθήκη).
+Ε.Γ.
----------------------------------------------------------------------
METROPOLITAN
JOHN AND THE THREE HIERARCHS
It seems that
the metropolitan of Euchaita John (Mavropous, scholar of the 11th century) is
the inspirer of the common in one day celebration of the three Hierarchs, Basil
of Caesarea, Gregory and John of Constantinople. The celebration on January 30 probably
took place after his death, perhaps by the Emperor Alexius Komnenus, or by the
great students of John, Michael Psellos and John Xifilinus. In his solemn
speech, John seems to be attacking an unnamed enemy, who prefers the Homeric
works to the works of the three Hierarchs. Some scholars believe that John's
interest in the saints conceals an identification between himself and his
disciples, as wise counselors of the Emperor who later lost their favor, with
the rather homeopathic ancient three Hierarchs.
John was
removed from being a royal adviser by being ordained Metropolitan in the far
away from the capital city of Euchaita of Pontus. In the messa of the saints he
often expresses his bitterness for the expulsion but also his old age with his
illnesses: "Hear the words of my soul that is badly shaken…",
"save me who is holding me sicknes…", "I am torn by the
passions, the thoughts and the turmoil of life…".
(In the
photograph is perhaps the oldest surviving depiction of the three saints in
Theodore's Psalter, 11th century, today in the British Library).
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου