ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

Αν και οι πληροφορίες για τον Βίο του αγίου Δημητρίου είναι λιγοστές, φαίνεται πως ξεκίνησε ως exceptor (γενικός γραμματέας) της τοπικής Συγκλήτου της Θεσσαλονίκης, (όπως αναφέρει στον Λόγο του ο όχι απόλυτα έγκυρος στις πληροφορίες του άγιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος από την Κύπρο), ανέβηκε σε αξιώματα, μέχρι που έφθασε να ονομαστεί proconsul (ανθύπατος). Η πολύ τιμητική θέση του ανθύπατου εξέπεσε βέβαια στα χρόνια της Ρωμαϊκής Τετραρχίας που ζει ο Δημήτριος, αλλά παρ’ όλα αυτά ήταν υψηλή θέση για έναν περίπου 26χρονο νέο. Ή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ή ίσως απέκτησε ψιλό τίτλο τιμής με χρηματική εξαγορά από τους γονείς του, όχι ασυνήθιστο γεγονός για την εποχή. Σε άλλες βυζαντινές πηγές αναφέρεται ως dux (δούκας). Οι πολύ πρώιμες απεικονίσεις του με λευκό μανδύα και λευκά υποδήματα δείχνουν ότι είχε θέση στην μικρή Σύγκλητο της πόλης. Αυτό σημαίνει πως ήταν γνωστός με τον διώκτη του, τον Τετράρχη Γαλέριο, ο οποίος δεν θα ανεχόταν έναν φανερό χριστιανό στην διοίκηση της Θε...

  Οι αρχαίες χριστιανικές λειτουργίες έχουν περισσότερα μέρη που διαβάζονται και πολύ λίγα μέρη που ψάλλονται. Τα ψαλόμενα είναι πάντα απλά κ λιγόλογα, για να μπορούν να συμψάλλουν όλοι μαζί οι συμμετέχοντες. Οι κοινότητες των χριστιανών συνάζονται σε σπίτια και μικρούς ευκτήριους οίκους. Έτσι, οι λειτουργίες των Ιεροσολύμων (η λεγόμενη Αγίου Ιακώβου) της Αλεξάνδρειας (Αγίου Μάρκου), Αποστολικών Διαταγών, κλπ έχουν τεράστιας έκτασης ευχές του λειτουργού με απλές αποκρίσεις του λαού. Όταν η χριστιανική κοινότητα αυξάνεται πληθυσμιακά και πλέον τελεί τις Συνάξεις της σε μεγάλα βασιλικά κτήρια, τις Βασιλικές, δεν είναι εύκολο να ακουστούν όσα διαβάζονται. Γι' αυτό οι νεώτερες λειτουργίες, οι λεγόμενες "Βυζαντινές", του Βασιλείου, του Γρηγορίου Θεολόγου, του Ιωάννη του Χρυσοστόμου κλπ έχουν περισσότερα ψαλόμενα μέρη, που πλέον αναλαμβάνουν ειδικά καταρτισμένοι μουσικά ψάλτες να εκτελέσουν, και σαφώς λιγότερα αναγνώσματα. Αναγκαστικά εφευρίσκεται ο άμβωνας στην μέση των τεράστ...

Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι θεωρούσαν εντελώς απαθή την θεότητα. Για να είναι ο θεός «κανονικός θεός» πρέπει να είναι ακίνητος και απαθής. Χρησιμοποιούσαν μάλιστα την λέξη «αδρανής» (χωρίς να δρα καθόλου). Η φιλοσοφία των αρχαίων, ειδικά του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα, δεν είχε καμία σχέση με τα θεατρικά έργα και τα Έπη, που έφτασαν ως τις μέρες μας και μιλούν συνεχώς για τις εισβολές των αρχαίων θεών στην ανθρώπινη κοινωνία, είτε ως εραστές και βοηθοί, είτε ως θυμωμένοι τιμωροί. Ο αρεοπαγίτης Διονύσιος από την Αθήνα βρισκόταν στην Αίγυπτο όταν το 33 μ.Χ. έγινε η σταύρωση του Χριστού και συνέβη η μεγάλης διάρκειας έκλειψη του ηλίου, που αναφέρεται στα Ευαγγέλια, «από ώρας έκτης έως ώρας ενάτης (περίπου 12:00-15:00). Τότε, όπως αναφέρει ο Βίος του, αναφώνησε: «ή θεός πάσχει, ή το παν απόλλυται (ή κάποιος θεός πάσχει ή όλα καταστρέφονται)». Αυτή η κραυγή είναι χαρακτηριστικό της φιλοσοφικής κατάρτισης του Διονυσίου, που ομολογεί ότι μπορεί να «πάθει» ο θεός, ενώ μέχρι τώρα πίστευε...