DEMETRIUS THESSALONICENSIS
Αν και οι πληροφορίες για τον Βίο του αγίου Δημητρίου είναι
λιγοστές, φαίνεται πως ξεκίνησε ως exceptor (γενικός γραμματέας) της τοπικής
Συγκλήτου της Θεσσαλονίκης, (όπως αναφέρει στον Λόγο του ο όχι απόλυτα έγκυρος στις
πληροφορίες του άγιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος από την Κύπρο), ανέβηκε σε αξιώματα,
μέχρι που έφθασε να ονομαστεί proconsul (ανθύπατος). Η πολύ τιμητική θέση του ανθύπατου εξέπεσε
βέβαια στα χρόνια της Ρωμαϊκής Τετραρχίας που ζει ο Δημήτριος, αλλά παρ’ όλα
αυτά ήταν υψηλή θέση για έναν περίπου 26χρονο νέο. Ή δεν ανταποκρίνεται στην
πραγματικότητα ή ίσως απέκτησε ψιλό τίτλο τιμής με χρηματική εξαγορά από τους
γονείς του, όχι ασυνήθιστο γεγονός για την εποχή. Σε άλλες βυζαντινές πηγές
αναφέρεται ως dux (δούκας). Οι πολύ πρώιμες απεικονίσεις του με λευκό μανδύα
και λευκά υποδήματα δείχνουν ότι είχε θέση στην μικρή Σύγκλητο της πόλης. Αυτό
σημαίνει πως ήταν γνωστός με τον διώκτη του, τον Τετράρχη Γαλέριο, ο οποίος δεν
θα ανεχόταν έναν φανερό χριστιανό στην διοίκηση της Θεσσαλονίκης. Αντίστοιχα, η
αποκάλυψη ότι ήταν χριστιανός ένας τόσο διάσημος Συγκλητικός, (ή και ανθύπατος),
όπως ο Δημήτριος, θα προβλημάτιζε τους Θεσσαλονικείς υπέρ της νέας πίστης. Ήδη από
το 303 ο Γαλέριος έπεισε τον Διοκλητιανό να ξεκινήσει διωγμό κατά των χριστιανών
με ειδική μνεία να χάνουν τα προνόμιά τους όσοι υψηλόβαθμοι χριστιανοί στην Αυτοκρατορία
δεν παραιτούνταν και κάποιοι να συλλαμβάνονται. Παρόλη την μανία των πρώτων
χρόνων του διωγμού και το μαρτύριο πολλών Θεσσαλονικέων, ο Γαλέριος αναγκάζεται
να αλλάξει γνώμη και να πάψει τον διωγμό το 311 με το Έδικτο της Σαρδικής
(σημερινή Σόφια της Βουλγαρίας), βλέποντας «την επιμονή και αποφασιστικότητα»
των χριστιανών, όπως αναφέρει το ίδιο το κείμενο.
Στην φωτογραφία μια από τις αρχαιότερες σωζόμενες
απεικονίσεις του αγίου. Ψηφιδωτό στο ναό του στην Θεσσαλονίκη. 5ος
αι.
+Ε. Γ.
-----------------------------------------------------
Although
the information about the Vita of Saint Demetrius is scarce, it seems that he
started as an exceptor (general secretary) of the local Senate of Thessaloniki,
(as the not entirely valid Saint Neophytus from Cyprus mentions in his Speech),
he rose through the ranks, until he was named proconsul. Of course, the very
honorable position of proconsul fell during the years of the Roman Tetrarchy in
which Demetrius lived, but nevertheless it was a high position for a young man
of about 26 years old. Either it does not correspond to reality, or perhaps he
acquired a title of honor with a monetary buyout from his parents, not an
unusual event for the time. In other Byzantine sources he is referred to as dux.
Very early depictions of him in a white cloak and white shoes indicate that he
had a seat in the small city’s Senate. This means that he was known to his
persecutor, the Tetrarch Galerius, who would not tolerate an overt Christian in
the administration of Thessaloniki. Accordingly, the revelation that such a
famous Senator (or proconsul) as Demetrius was a Christian would have troubled
the Thessalonians in favor of the new faith. Already in 303, Galerius convinced
Diocletian to start a persecution against the Christians with special mention
that those high-ranking Christians in the Empire who did not resign would lose
their privileges and some would be arrested. Despite the fury of the first
years of the persecution and the martyrdom of many Thessalonians, Galerius is
forced to change his mind and stop the persecution in 311 with the Edict of Serdica
(present-day Sofia, Bulgaria), seeing "the persistence and
determination" of the Christians, as the text itself states.
In the
photo one of the oldest surviving depictions of the saint. Mosaic in his church
in Thessaloniki. 5th c.
+E. G.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου