ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

  Στα τρία κεφάλαια του βιβλίου της προφητείας του Ναούμ διεκτραγωδείται η πτώση της μεγάλης πόλης Νινευής. Η Νινευή ήταν η μεγαλύτερη πόλη της αρχαιότητας, πρωτεύουσα του νέο-Ασσυριακού κράτους. Χτισμένη στα 6000 χρόνια π.Χ. στην αριστερή όχθη του ποταμού Τίγρη, καταστράφηκε το 612 π. Χ από τους Μήδους και τους Βαβυλώνιους. Το συνολικό εμβαδόν της πόλης ήταν εφτά τετραγωνικά χιλιόμετρα. Στις 15 μεγάλες πύλες της πόλης είχαν τοποθετηθεί δεξιά και αριστερά οι προστατευτικές θεότητες «Λαμάσσου», οι γνωστοί πέτρινοι ανθρωποκέφαλοι μεσοποτάμιοι ταύροι, βάρους πάνω από 30 τόνους ο καθένας. Ο βασιλιάς Σεναχερήβ έχτισε τεράστιο ανάκτορο 700 χρόνια προ Χριστού εμβαδού 121.726 τετραγωνικών μέτρων, ύψους πάνω από 22 μέτρα, με περίπου 80 δωμάτια. Οι κάτοικοι της πόλης κατά την βασιλεία του Σεναχερήβ έφτασαν τις 150.000. Τον 4 ο αιώνα ο Ξενοφών στο έργο του «Κάθοδος των Μυρίων» την αναφέρει ως εγκαταλελειμμένη. Σήμερα ονομάζεται Μοσούλη. Το αρχαίο όνομα «Νινευή» φαίνεται να προέρχεται από...

Στην αρχαία Ρωμαϊκή επαρχία της Παφλαγονίας ανήκει η Αδριανούπολις ή Αδριανάπολις (σήμερα Eskipazar) όπου λατρευόταν ο θεός Ασκληπιός. Στην πόλη αυτή του Αδριανού γεννήθηκαν δύο σημαντικές μορφές του μοναχισμού, ο Αλύπιος ο Κιονίτης ή Στυλίτης και ο Στυλιανός ο Παφλαγών. Η ομοιότητα του ονόματος του ενός (Στυλιανός) με την άσκηση επί στύλου του άλλου (Αλύπιος) καθώς και η ίδια μέρα της μνήμης τους (26 Νοεμβρίου) κάνουν πολλούς ερευνητές να σκέφτονται πως ίσως πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο. Ο Αλύπιος ασκήθηκε πάνω σε έναν αρχαίο στύλο και ο Στυλιανός σε σπηλιά, ίσως σε κάποιον σπηλαιώδη τάφο από τους συνηθισμένους της περιοχής. Το δε όνομα Αλύπιος μοιάζει ακουστικά με το όνομα Ασκληπιός. Πριν λίγα χρόνια ανακαλύφθηκε από Τούρκους αρχαιολόγους βυζαντινή Βασιλική μήκους 20 μέτρων με ωραία ψηφιδωτά, πιθανώς τμήμα της Μονής του αγίου Αλυπίου. Στις ανασκαφές της Αδριανάπολης βρέθηκαν μέχρι τώρα δύο δημόσια λουτρά, δύο εκκλησίες, αμυντικές κατασκευές, βραχώδεις τάφοι, ένα θέατρο, μία έπ...

Μια ωραία μινιατούρα του 10 ου αιώνα από το «Μηνολόγιο» του αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄ παρουσιάζει τον άγιο Ιωάννη, αρχιεπίσκοπο της Κωνσταντινούπολης από το 398 και για λιγότερο από τέσσερα χρόνια (που τον ήξεραν όλοι με το παρωνύμιο «Χρυσόστομος» για τους εντυπωσιακούς του λόγους) να οδηγείται στην εξορία στην πόλη Κουκουσό (σήμερα Göksun στην Τουρκία), που τότε ήταν πόλη της Ρωμαϊκής επαρχίας Armenia Secunda . Η απόσταση από την Κωνσταντινούπολη έως την Κουκουσό είναι περίπου 900 χιλιόμετρα από τον δρόμο για πεζούς. Αν περπατάει κανείς 8 ώρες την ημέρα χρειάζονται πάνω από 22 ημέρες να φτάσει, ενώ ο Βίος του αναφέρει ότι ο Χρυσόστομος χρειάστηκε 7 μήνες. Ο πάντοτε ασθενικός Ιωάννης θα ήταν φυσικά αδύνατον να περπατήσει, οπότε σωστά ο ζωγράφος τον βάζει να ιππεύει. Φοράει απλό χιτώνα και μάλλινο μανδύα των μοναχών, που δένει στο λαιμό και είναι κοντύτερος μπροστά για να διευκολύνει τις κινήσεις των χεριών. Ο αρχιεπίσκοπος ιππεύει γαϊδουράκι ενώ ο προπορευόμενος οδηγός άλογο με επίσημ...

 Ο Παύλος από την Θεσσαλονίκη είναι μια σπουδαία προσωπικότητα του 4 ου αιώνα που ανέβηκε στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Κωνσταντινούπολης. Ο μαρτυρικός του θάνατος από μανιασμένους αρειανούς (αιρετικούς της εποχής του) εντυπωσίασε τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο τον Α΄ και φρόντισε, όταν εισήλθε από την Θεσσαλονίκη στην Κωνσταντινούπολη, να φέρει από την μακρινή Αρμενία, τον τόπο εξορίας του Παύλου, το σώμα του στην πρωτεύουσα. Αργότερα στην πόλη χτίζεται ναός προς τιμήν του. Φαίνεται πως τα χαρακτηριστικά του προσώπου του ήταν γνωστά, ίσως από κάποια εικόνα που φυλασσόταν στον ομώνυμο ναό του, αφού οι απεικονίσεις του μέχρι και τον 14 ο αιώνα τον δείχνουν παντού σχεδόν όμοιο. 1 η φωτ.: Μηνολόγιο Βασιλείου, 10 ος αι. 2 η φωτ.: Ναός Πρωτάτου, Άγιον Όρος, 13 ος αι. 3 η φωτ.: Ναός Περιβλέπτου, Αχρίδα, 14 ος αι. 4 η φωτ.: Ναός Αγ. Νικολάου Ορφανού, Θεσσαλονίκη, 14 ος αι. +Ε. Γ. ------------------------------------------------ Paul of Thessalonica is a great personality...