AN UNSOLVED PROBLEM WITH ST BASIL THE GREAT VESTS / ΕΝΑ ΑΛΥΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΦΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ



 

In 1295, the Great Etaeriarches Progonos Sgouros and his wife, Evdokia, relatives of the Imperial Court of Constantinople, built the Monastery of the Virgin Mary Perivleptos in Ohrid and paid for its frescoes. The particularly interesting element is that - only in this church - the two leading Hierarchs, Basil of Caesarea and John Chrysostom, wear together with their usual hierarchal vestments the "dalmatic" of the western bishops. The dalmatic is an ancient (appearing in the 6th century) above-the-knee pleated tunic with a decorative fringe. It is worn by the Latins over the alba and under the paenula, just as it appears in the fresco of Ohrid. To distinguish the western robe even more, the painting craftsmen of Michael and Eutychius Astrapas from Thessaloniki who executed the frescoes made the two dalmatians in a deep blue color, while the rest of the robes are in white and gold.

All the other hierarchs in the church have no dalmatic, but only the familiar eastern vestments. We also know that st Basil did not have a very good opinion of the Latins, he talks in his writings about the "western frown" (the raised eyebrow of the Latins).

Why did this happen? Did Sgouros need the favor of Western Christendom? Did he want to flatter some Latins in the area? Was he not afraid that the Greek bishop of the city or his relative the Emperor in the Capital would be ungry?

+E. G.

----------------------------------------------

Στα 1295 ο Μέγας Εταιριάρχης Πρόγονος Σγουρός και η σύζυγός του, Ευδοκία, συγγενείς της Αυτοκρατορικής Αυλής της Κωνσταντινούπολης, χτίζουν την Μονή της Θεοτόκου Περιβλέπτου στην Αχρίδα και πληρώνουν τις τοιχογραφίες της. Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι -μόνο σε αυτόν το ναό- οι δύο κορυφαίοι Ιεράρχες, ο Βασίλειος της Καισάρειας και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, φορούν μαζί με τα συνήθη αρχιερατικά τους άμφια και την «δαλματική» των δυτικών επισκόπων. Η δαλματική είναι ένας αρχαίος (εμφανίζεται τον 6ο αιώνα) χειριδωτός χιτώνας έως πάνω από το γόνατο με διακοσμητική παρυφή. Φοριέται από τους Λατίνους πάνω από το στιχάριο και κάτω από το φαιλόνιο, όπως ακριβώς φαίνεται στην τοιχογραφία της Αχρίδας. Για να διακρίνεται το δυτικό άμφιο ακόμη περισσότερο, το ζωγραφικό συνεργείο των Μιχαήλ και Ευτύχιου των Αστραπάδων από την Θεσσαλονίκη που εκτέλεσε τις τοιχογραφίες έφτιαξε τις δύο δαλματικές σε βαθύ γαλάζιο χρώμα, ενώ τα υπόλοιπα άμφια σε λευκό και χρυσό χρώμα.

Όλοι οι υπόλοιποι ιεράρχες στο ναό δεν έχουν δαλματική, αλλά μόνον τα γνωστά ανατολικά άμφια. Ξέρουμε επίσης ότι ο Μ. Βασίλειος δεν είχε και πολύ καλή γνώμη για τους Λατίνους, μιλάει στα συγγράμματά του για την «δυτική επηρμένη οφρύ» (το σηκωμένο φρύδι των δυτικών).

Γιατί άραγε έγινε αυτό; Χρειαζόταν ο Σγουρός την εύνοια της Δυτικής Χριστιανοσύνης; Ήθελε να κολακεύσει κάποιους Λατίνους της περιοχής; Δεν φοβήθηκε μήπως παρεξηγηθεί ο Έλληνας επίσκοπος ή ο Αυτοκράτορας και συγγενής του στην Πρωτεύουσα;

+Ε. Γ.

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΟΡΦΕΑΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟΣ / ORPHEUS AND CHRIST

Εικόνα
Στον αρχαίο ελληνικό μύθο ο Ορφέας, γιος του θεού Απόλλωνα (ή κατά άλλους του Θράκα βασιλιά Αίαγρου), φτάνει μέχρι τον Κάτω Κόσμο – Άδη ζητώντας να σώσει την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Ένα πολύ συνηθισμένο επεισόδιο από τον μύθο του θρυλικού μουσικού είναι η σκηνή που με την λύρα του μαγεύει τα ζώα γύρω του. Αυτή η σκηνή απεικονίστηκε πολύ στα μωσαϊκά πατώματα που κοσμούσαν τις Ελληνικές και Ρωμαϊκές βίλλες. Ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία για τους χριστιανούς να υιοθετήσουν την απεικόνιση. Ο Χριστός, Υιός του παμβασιλέως Θεού, σαν άλλος Ορφέας κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο – Άδη για να σώσει και ζωοποιήσει την αγαπημένη του Ψυχή, την ανθρώπινη ψυχή. Από την υπέροχη μουσική του Ορφέα μαγεύονται τα ζώα γύρω του, όπως οι χριστιανοί θεωρούσαν ότι μαγεύονταν οι έχοντες ζωώδη βίο από τα υπέροχα λόγια του χριστιανικού κηρύγματος. Δίπλα στην Ορφική σκηνή, συνήθως εικονίζονταν και σκηνές κυνηγιού ( venatio ). Και αυτές οι σκηνές απέκτησαν χριστιανικό χαρακτήρα αφού πάμπολλοι χριστιανοί καταδικάστηκαν ...
Διαβάστε περισσότερα

THE “PANAGIARIA” AND THE SEALS OF THE MOTHER OF GOD / ΤΑ «ΠΑΝΑΓΙΑΡΙΑ» ΚΑΙ ΟΙ ΣΦΡΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εικόνα
The Monastery of Patmos houses two 15th-century ecclesiastical vessels called “Panagiarion”. These are two carved, gilded and painted hollow parts, joined by a clasp and closed to hold a piece of bread, with the triangular seal of the Mother of God. This seal shows a triangle, flanked by a schematic spear and a sponge, while inside it are inscribed two Greek letters of the name of the Mother of God, Mi below and Theta above ( ΜΘ -Meter Theou-Mother of God). The combination of names and monogram-seals was a favorite habit of the Byzantines. The vessel is carried on festive days after the Liturgy to the Monastery Dining Hall in procession, where a special Service is held after the meal, the “Exaltation of the Virgin Mary”. Unfortunately, this service has not been studied satisfactorily to elucidate its roots and its usefulness. Therefore, its vessels, which are kept in Museums and Monasteries, still remain unexplored. This is a Monastic Service, which, however, in the Slavic countrie...
Διαβάστε περισσότερα

FREE MEDICAL CARE / ΔΩΡΕΑΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ

Εικόνα
  On Mount Nerezi near Skopje, Alexios of the great aristocratic family of the Angels built a church and monastery in honor of Saint Panteleimon. In 1066 the frescoes were finished and the Monastery began to function. On the central shrine of the marble Iconostasis, an elegant Komnenian Saint Panteleimon was painted with lush, tufted hair and refined facial features. The Roman paenula that covers his shoulders is king-like, purple in color with gold edges. His tunic has gold cuffs and a gold royal “maniakin” around his neck. The open box with the medical preparations that he holds in his left hand is also gilded, while with his right he points towards it, as if saying: "come to me and be healed for free." The widespread use of the veneration of the money-free physician saint in antiquity also shows how financially inaccessible medical assistance would have been. + E . G . ------------------------------------------------------------- Στο Όρος Νέρεζι δίπλα στα Σκόπια, ο Α...
Διαβάστε περισσότερα