THE HUMILIATION OF CHRIST AND THE MOURNING MOTHER / Η ΑΚΡΑ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΠΟΥ ΘΡΗΝΕΙ




From about the 12th century, the Lamentation of Christ begins to appear in art. An abbreviated version of the great icon of Lamentation with the dead Christ and the Virgin, the three disciples and the Myrrh Bearers is the depiction of only the two central figures, Christ and His Mother, sometimes in a diptych. These two persons are called Christ "the Extreme Humiliation" and Panagia "the Weeping". They are the two images that used to be used in the churches for worship on Good Friday. In the 14th century, the embroidered representation of the Lamentation (Epitaph) appears, which very soon replaces the two images. The tradition of worshiping the two figures is preserved only in the Ecumenical Patriarchate, no longer on Good Friday, but on Holy Monday, Tuesday and Wednesday, instead of the image of the "Bride" that usually appears in the churches.

1 photo: One of the oldest icons of the "Humiliation", Kastoria Museum, 12th c.

2 photos: Palaeologian diptych, Meteora, 14th c.

3 photos: Weeping Theotokos with disheveled hair, Benaki Museum, Athens, 14th c.

4 photo: The veneration of the two icons in the Patriarchal Church of St. George in Fener (2024).

+E. G.

---------------------------------------------

Από τον 12ο αιώνα περίπου αρχίζει να εμφανίζεται ο Επιτάφιος Θρήνος στην τέχνη. Ένα συντετμημένο είδος της μεγάλης παράστασης του Επιτάφιου με τον νεκρό Χριστό και την Θεοτόκο, τους κρυφούς μαθητές και τις Μυροφόρες είναι η απεικόνιση μόνο των δύο κεντρικών μορφών, του Χριστού και της Μητέρας Του, μερικές φορές σε δίπτυχο. Τα δύο αυτά πρόσωπα ονομάζονται Χριστός «η Άκρα Ταπείνωση» και Παναγία «η Θρηνωδούσα». Είναι οι δύο εικόνες που συνήθιζαν να βγάζουν στους Ναούς για προσκύνηση την Μεγάλη Παρασκευή. Στον 14ο αιώνα εμφανίζεται η κεντημένη παράσταση του Επιταφίου, η οποία πολύ σύντομα αντικαθιστά τις δύο εικόνες. Η παράδοση της προσκύνησης των δύο μορφών διασώζεται μόνον στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, όχι πλέον κατά την Μεγάλη Παρασκευή, αλλά την Μεγ. Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη, αντί της εικόνας του «Νυμφίου» που συνήθως βγαίνει στους Ναούς.

1 φωτ.: Από τις παλαιότερες εικόνες της «Άκρας Ταπείνωσης», Μουσείο Καστοριάς, 12ος αι.

2 φωτ.:Δίπτυχο Παλαιολόγειας εποχής, Μετέωρα, 14ος αι.

3 φωτ.: Θρηνωδούσα με ξέπλεκα μαλλιά, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα, 14ος αι.

4 φωτ.: Η προσκύνηση των δύο εικόνων στον Πατριαρχικό Ναό του Αγ. Γεωργίου στο Φανάρι (2024).

+Ε. Γ. 


 

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΟΡΦΕΑΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟΣ / ORPHEUS AND CHRIST

Εικόνα
Στον αρχαίο ελληνικό μύθο ο Ορφέας, γιος του θεού Απόλλωνα (ή κατά άλλους του Θράκα βασιλιά Αίαγρου), φτάνει μέχρι τον Κάτω Κόσμο – Άδη ζητώντας να σώσει την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Ένα πολύ συνηθισμένο επεισόδιο από τον μύθο του θρυλικού μουσικού είναι η σκηνή που με την λύρα του μαγεύει τα ζώα γύρω του. Αυτή η σκηνή απεικονίστηκε πολύ στα μωσαϊκά πατώματα που κοσμούσαν τις Ελληνικές και Ρωμαϊκές βίλλες. Ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία για τους χριστιανούς να υιοθετήσουν την απεικόνιση. Ο Χριστός, Υιός του παμβασιλέως Θεού, σαν άλλος Ορφέας κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο – Άδη για να σώσει και ζωοποιήσει την αγαπημένη του Ψυχή, την ανθρώπινη ψυχή. Από την υπέροχη μουσική του Ορφέα μαγεύονται τα ζώα γύρω του, όπως οι χριστιανοί θεωρούσαν ότι μαγεύονταν οι έχοντες ζωώδη βίο από τα υπέροχα λόγια του χριστιανικού κηρύγματος. Δίπλα στην Ορφική σκηνή, συνήθως εικονίζονταν και σκηνές κυνηγιού ( venatio ). Και αυτές οι σκηνές απέκτησαν χριστιανικό χαρακτήρα αφού πάμπολλοι χριστιανοί καταδικάστηκαν ...
Διαβάστε περισσότερα

THE “PANAGIARIA” AND THE SEALS OF THE MOTHER OF GOD / ΤΑ «ΠΑΝΑΓΙΑΡΙΑ» ΚΑΙ ΟΙ ΣΦΡΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εικόνα
The Monastery of Patmos houses two 15th-century ecclesiastical vessels called “Panagiarion”. These are two carved, gilded and painted hollow parts, joined by a clasp and closed to hold a piece of bread, with the triangular seal of the Mother of God. This seal shows a triangle, flanked by a schematic spear and a sponge, while inside it are inscribed two Greek letters of the name of the Mother of God, Mi below and Theta above ( ΜΘ -Meter Theou-Mother of God). The combination of names and monogram-seals was a favorite habit of the Byzantines. The vessel is carried on festive days after the Liturgy to the Monastery Dining Hall in procession, where a special Service is held after the meal, the “Exaltation of the Virgin Mary”. Unfortunately, this service has not been studied satisfactorily to elucidate its roots and its usefulness. Therefore, its vessels, which are kept in Museums and Monasteries, still remain unexplored. This is a Monastic Service, which, however, in the Slavic countrie...
Διαβάστε περισσότερα

FREE MEDICAL CARE / ΔΩΡΕΑΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ

Εικόνα
  On Mount Nerezi near Skopje, Alexios of the great aristocratic family of the Angels built a church and monastery in honor of Saint Panteleimon. In 1066 the frescoes were finished and the Monastery began to function. On the central shrine of the marble Iconostasis, an elegant Komnenian Saint Panteleimon was painted with lush, tufted hair and refined facial features. The Roman paenula that covers his shoulders is king-like, purple in color with gold edges. His tunic has gold cuffs and a gold royal “maniakin” around his neck. The open box with the medical preparations that he holds in his left hand is also gilded, while with his right he points towards it, as if saying: "come to me and be healed for free." The widespread use of the veneration of the money-free physician saint in antiquity also shows how financially inaccessible medical assistance would have been. + E . G . ------------------------------------------------------------- Στο Όρος Νέρεζι δίπλα στα Σκόπια, ο Α...
Διαβάστε περισσότερα